Γνωστική ανάπτυξη παιδιών: Τα τέσσερα στάδια, σύμφωνα με τον Jean Piaget
O Ελβετός φιλόσοφος, φυσικός επιστήμονας και ψυχολόγος Jean Piaget ήταν ο πρώτος που ασχολήθηκε πραγματικά με τα παιδιά. Μέχρι να αναπτύξει την δική του θεωρία για την γνωστική ανάπτυξη των παιδιών η οποία είναι πια πολύ δημοφιλής τα παιδιά θεωρούνταν ως μια μικρή εκδοχή των ηλικιωμένων με αποτέλεσμα να εισπράττουν παρόμοια συμπεριφορά ενώ ήταν πολύ διαφορετικά ως προς την ανάπτυξή τους. Σύμφωνα με την θεωρία του, τα στάδια της γνωστικής ανάπτυξης των παιδιών συμβαίνουν με τη σειρά και τα παιδιά δεν μπορούν να περάσουν στο επόμενο στάδιο αν δεν έχουν ολοκληρώσει το προηγούμενο. Επίσης, τόνιζε πως υπάρχουν ορατές διαφορές από στάδιο σε στάδιο οι οποίες όμως δεν είναι ποσοτικές, αλλά ποιοτικές. Τέλος, υπογράμμιζε πως το καθένα από τα στάδια ενσωματώνει σημεία από το προηγούμενο.
Τα τέσσερα στάδια
Το αισθησιοκινητικό στάδιο(από τη γέννηση έως τα 2 έτη): Από τη γέννησή τους τα βρέφη λαμβάνουν πληροφορίες για τον κόσμο γύρω τους μέσω των αισθήσεων. Τα αντανακλαστικά τους λειτουργούν πολύ σε αυτή την πρώιμη περίοδο της ζωής τους καθώς με αυτά προσαρμόζονται στο περιβάλλον. Από 6 μηνών αρχίζουν να οργανώνουν τις ιδέες τους γύρω από σταθερές έννοιες οι οποίες δεν αλλάζουν. Αυτή η φάση της ανάπτυξής τους καθορίζεται επίσης από τον όρο της «μονιμότητας του αντικειμένου». Το βρέφος γνωρίζει ότι ένα αντικείμενο εξακολουθεί να υπάρχει ακόμα και όταν δεν βρίσκεται στο οπτικό του πεδίο. Το στάδιο της προλογικής σκέψης (2-7 ετών): Το πιο σημαντικό χαρακτηριστικό αυτής της ηλικίας είναι ότι τα παιδιά αναπτύσσουν την γλώσσα. Σε αυτό το στάδιο, συνεχίζουν να χτίζουν νοητικά την εσωτερικευμένη αναπαράσταση των αντικειμένων και η θεώρηση των πραγμάτων και των καταστάσεων είναι εγωκεντρική γιατί βλέπουν τα πράγματα μέσα από την δική τους σκοπιά και μόνο. Τέλος, σε αυτή τη φάση το παιδί αναπτύσσει την ικανότητα να εντοπίζει αντικείμενα με μοναδικό χαρακτηριστικό ή ομάδες αυτών από ένα και μόνο χαρακτηριστικό (πχ όλες τις κόκκινες μπάλες). Το στάδιο της συγκεκριμένης λογικής σκέψης (7-11 έτη):Τα παιδιά σε αυτό το στάδιο αρχίζουν να αναπτύσσουν τη λογική σκέψη ενώ η εγωκεντρική σκέψη καταργείται. Μπορούν επίσης να λύνουν προβλήματα, κατακτούν την έννοια της αντιστρεπτής μεταβολής του αντικειμένου στην αρχική του θέση όπως και την κατάταξη των αντικειμένων, με βάση πολλούς παράγοντες όπως το ύψος, το βάρος, το σχήμα, το μέγεθος και καταλαβαίνουν τους αριθμούς. Το στάδιο της λογικής σκέψης (12 έτη- έως το τέλος της εφηβείας):Στο στάδιο αυτό τα παιδιά κατακτούν τη λογική σκέψη, την ικανότητα διεξαγωγής συμπερασμάτων αλλά και την αφηρημένη σκέψη, καθώς είναι σε θέση να απαντήσουν σε υποθετικές ερωτήσεις και διλήμματα. Σε αυτή τη φάση, τα παιδιά είναι σε θέση να αποδεχτούν ότι οι κοινωνικοί κανόνες πρέπει να τηρούνται, αλλά καθώς μεγαλώνουν, οι ιδεολογίες τους για την προσωπική ελευθερία και την ατομικότητα αρχίζουν να αλλάζουν. Γ. Φλώρου Πηγές: psychologynow.gr, ikidcenters.com Σεμινάρια Πρόσφατα Άρθρα
