Οικογένεια: Πόσο επηρεάζει την σωματική δραστηριότητα των παιδιών;(Μέρος 2ο)

Στην ίδια έρευνα του 2007 αποδείχθηκε πως οι οργανωμένες ή επίσημες αθλητικές δραστηριότητες βρέθηκαν να είναι πλούσιες πηγές εκπαίδευσης για τη διδασκαλία θετικών αξιών. Αυτό συμβαίνει, όμως, και στην περίπτωση των πιο ανεπίσημων μορφών αθλημάτων. Σε αυτή την μορφή, τα αθλήματα θεωρούνται δραστηριότητες όπου την επίβλεψη είχαν τα ίδια τα παιδιά. Για παράδειγμα είχαν την ευθύνη οργάνωσης,  τη διατήρηση του σκορ, τη διαιτησία, την προπόνηση και τη λήψη βασικών αποφάσεων σχετικά με τυχόν διαμάχες που προκύπτουν κατά τη διάρκεια του παιχνιδιού. Οι «καταστάσεις» αυτές  προσφέρουν πολλές ευκαιρίες για την προσαρμογή των κανόνων και τη διαπραγμάτευση με άλλα παιδιά σχετικά με θέματα δικαιοσύνης, τις συνθήκες παιχνιδιού και τις επιθυμητές συμπεριφορές. Επίσης, αυτές οι αθλητικές καταστάσεις δίνουν στους γονείς την ευκαιρία να χρησιμοποιήσουν τη γλώσσα ως μέρος της διαδικασίας κοινωνικοποίησης όταν συζητούν την εμπειρία με τα παιδιά τους. Εν ολίγοις, είτε το άθλημα είναι επίσημο είτε άτυπο, προσφέρει στους γονείς σημαντικές ευκαιρίες να αλληλεπιδράσουν με τα παιδιά τους και να βοηθήσουν ενεργά στη διαδικασία κοινωνικοποίησης ώστε να γίνουν υγιείς και επιτυχημένοι ενήλικες. Μελέτη του 1978 (Greendorfer και Lewko) εξέτασε τον συγκεκριμένο ρόλο των μελών της οικογένειας στην αθλητική κοινωνικοποίηση των παιδιών τους. Στην έρευνα αυτή, ερωτήθηκαν 95 παιδιά 8 έως 13 ετών. Το συμπέρασμα που βγήκε ήταν ότι η αθλητική κοινωνικοποίηση ξεκινά από την παιδική ηλικία και συνεχίζεται στην εφηβεία. Συγκεκριμένα, βρέθηκε ότι οι γονείς επηρεάζουν σημαντικά τη συμμετοχή του παιδιού σε αθλητικές δραστηριότητες. Τα αδέρφια, ωστόσο, δεν βρέθηκε να έχουν ιδιαίτερα κρίσιμη επίδραση στις επιλογές είτε των αγοριών είτε των κοριτσιών σχετικά με την ενασχόληση με τον αθλητισμό. Επίσης, ο πατέρας είναι ένας σημαντικός παράγοντας πρόβλεψης των αθλητικών επιλογών τόσο για αγόρια όσο και για κορίτσια. Γενικά, ωστόσο, τα αγόρια εκτίθενται περισσότερο σε αθλητικούς κοινωνικούς παράγοντες από ό,τι τα κορίτσια, και τέτοιοι παράγοντες τείνουν να ενθαρρύνουν τα αγόρια περισσότερο από τα κορίτσια να συμμετέχουν. Το γεγονός αυτό αποδείχθηκε ιδιαίτερα από τη διαπίστωση ότι ο πατέρας, οι συνομήλικοι και ο δάσκαλος ήταν όλοι σημαντικές επιρροές για τα αγόρια, ενώ μόνο οι συνομήλικοι και ο πατέρας επηρέασαν σημαντικά τα κορίτσια. Γενικότερα, αυτή η έρευνα τεκμηριώνει την παραδοσιακή άποψη ότι τα αγόρια είχαν περισσότερες ευκαιρίες κοινωνικοποίησης στον αθλητισμό και ότι υπάρχει διαφοροποίηση φύλου σε αυτόν τον τομέα.

Η φυλή και το φύλο

Η σημασία της οικογένειας ενισχύεται περαιτέρω από τις έρευνες των Greendorfer και Ewing (1981).  Ωστόσο, οι Greendorfer και Ewing διαπίστωσαν επίσης ότι αυτή η διαδικασία κοινωνικοποίησης μπορεί να επηρεάσει διαφορετικά τα παιδιά, ανάλογα με τη φυλή και το φύλο. Οι ερευνητές τόνισαν ιδιαίτερα αυτούς τους δύο παράγοντες στην εργασία τους «Διαφορές φυλής και φύλου στην κοινωνικοποίηση των παιδιών στον αθλητισμό» (1981). Για να εξετάσουν αυτούς τους παράγοντες, οι Greendorfer και Ewing διένειμαν ερωτηματολόγια σε εκατοντάδες παιδιά, άντρες και γυναίκες, Αφροαμερικανούς και λευκούς, από 9 έως 12 ετών. Τα ερωτηματολόγια σχεδιάστηκαν για να καθορίσουν ποιοι παράγοντες επηρέασαν τις αποφάσεις των παιδιών να εμπλακούν σε αθλητικές δραστηριότητες. Με βάση μια ανάλυση των αποτελεσμάτων, οι ερευνητές προσδιόρισαν ότι τα παιδιά διαφορετικών φύλων και φυλών κοινωνικοποιήθηκαν διαφορετικά στον αθλητισμό. Μεταξύ των λευκών παιδιών, τα αγόρια επηρεάζονταν περισσότερο από τους συνομηλίκους τους και τους πατεράδες τους ενώ οι μεγαλύτερες επιρροές για τα κορίτσια ήταν οι δασκάλες και οι μανάδες τους. Μεταξύ των Αφροαμερικανών, τα αγόρια επηρεάστηκαν περισσότερο από τους συνομηλίκους τους ενώ τα κορίτσια ήταν πιο πιθανό να επηρεαστούν από τους δασκάλους ή τις αδερφές τους.  Τα ευρήματα έρχονται σε αντίθεση με αυτά των Greendorfer και Lewko ότι τα κορίτσια δεν επηρεάζονταν σημαντικά από τους δασκάλους ή τις αδερφές τους.

Ο ρόλος της ανατροφής

Ο ρόλος της οικογένειας μπορεί να έχει και άλλες προεκτάσεις που σχετίζονται με την σωματική δραστηριότητα. Ο Lee (1980) εξέτασε τις επιδράσεις της ανατροφής παιδιών τόσο σε λευκές όσο και σε οικογένειες Αφροαμερικανών. Ο Lee μελέτησε παιδιά από κατώτερες κοινωνικοοικονομικές τάξεις, λίγο πάνω από 7 ετών έως περίπου 9½ ετών. Τα παιδιά ομαδοποιήθηκαν ανάλογα με τη στάση που κρατούσαν οι μανάδες στην ανατροφή τους (αυταρχικές ή μη). Από αυτή την έρευνα, ο Lee προσδιόρισε ότι τα παιδιά που ανατρέφονταν από μη αυταρχικές μητέρες είχαν ανώτερες δεξιότητες άλματος και τρεξίματος. Ο Lee συμπέρανε ότι το μη περιοριστικό περιβάλλον μπορεί να είναι πιο ιδανικό  για την κινητική ανάπτυξη ενός παιδιού, επειδή η αυξημένη ανεξαρτησία μπορεί να ενισχύσει την ευκαιρία του/της για σωματική δραστηριότητα. Επιπλέον, βρέθηκε ότι η ελεύθερη ατμόσφαιρα είναι πιο πιθανό να υπάρχει σε περιοχές χαμηλότερου κοινωνικού και οικονομικού επιπέδου στις οποίες ζουν παιδιά Αφροαμερικανών. Πηγή: «Human Motor Development”-A Lifespan approach (Greg Payne, Larry Isaacs) Σεμινάρια Πρόσφατα Άρθρα